دیسک و صفحه کلاچ چیست؟
کلاچ وسیله‌ای است که حرکت چرخشی یک شفت را به شفت دیگر منتقل می‌کند. درواقع سیستم کلاچ یک رابط اصطکاکی بین جعبه دنده و موتور بوده که در ابتدا توان تولیدی موتور را به جعبه دنده منتقل می‌کند و پس از آن با حضور سایر سیستم‌ها توان به چرخ‌ها منتقل می‌شود. خب اگر خیلی از این تعاریف سر در نیاوردید اجازه دهید که موضوع دیسک و صفحه کلاچ را با یک مثال ساده برایتان توضیح دهیم:فرض کنید که شما سوار ماشینتان می‌شوید و استارت می‌زنید، در این صورت ماشینتان روشن می‌شود. در همین حین قطعه‌ای به نام فلایول به سرعت می‌چرخد. البته این را هم بگوییم که این چرخش از طریق احتراق سوخت در موتور صورت می‌گیرد. حالا باید این چرخش به چرخ‌های خودرو شما برسد پس قطعه‌ای لازم است که نیروی تولیدی از موتور را به گیربکس برساند. , و این قطعه چیزی نیست جز دیسک و صفحه کلاج .
کار صفحه کلاچ چیست؟
صفحه کلاچ، کِلاژ یا کلاج، نامهایی هستند که حتما بارها آنها را شنیده اید. در خودروهای دنده دستی، صفحه کلاچ و به طور کلی دیسک و صفحه، یکی از حیاتی ترین قطعات محسوب می شوند چرا که عمل تعویض دنده صرفا با وجود دیسک و صفحه کلاچ امکان پذیر است. کار دیسک و صفحه به طور کلی، قطع موقت ارتباط موتور با جعبه دنده برای امکان پذیر شدن عمل تعویض دنده است. در این حالت وجود صفحه کلاچ مانع از خاموش شدن خودرو خواهد شد. تعویض و رسیدگی به دیسک و صفحه کلاچ باید به صورت مرتب انجام شود تا عمر خودرو طولانی تر شود و آسیبی نیز به سایر قطعات آن، بخصوص موتور خودرو وارد نشود.
وظیفه دیسک و صفحه کلاچ چیست؟
همان طور که گفتیم دیسک و صفحه کلاچ بخشی از گیربکس است که کار انتقال نیرو را انجام می‌دهد. به این ترتیب قدرت خودرو افزایش خواهد یافت. در واقع زمانی که ماشین به حرکت در می‌آید، به کمک دنده، نیروی موتور بیشتر شده و به چرخ دنده ها انتقال پیدا می‌کند. دیسک و صفحه کلاچ این عمل انتقال نیرو را مدیریت می‌کنند. این فرآیند در خودروهای دنده دستی رخ می‌دهد، در حالی که در خودروهای اتوماتیک، روال افزایش نیرو به صورت خودکار انجام می‌شود.
سازوکار دیسک و صفحه کلاچ چگونه است؟
به طور کلی سیستم کلاچ دارای دو دیسک است که یکی از این دیسک‌ها به میل لنگ متصل است و دیگری که با نام دیسک و یا صفحه اصطکاک نیز شناخته می‌شود نیروی موتور را گیربکس منتقل می‌کند. در حالت استراحت یعنی زمانی که پا روی پدال کلاچ قرار ندارد، دو دیسک محکم به هم چسبیده‌اند. اما هنگامی که شما پایتان را بر روی پدال کلاچ می‌فشارید این دو صفحه از هم دور شده و صفحه اصطکاک با قطعه‌ای به نام فلایول (قطعه‌ی دایره‌ای شکل دندانه‌دار که به استارت خودرو متصل است و با چرخش آن خودرو روشن می‌شود.) تماس پیدا کرده و شروع به چرخش می‌کند و پس از آن نیروی دریافتی را به گیربکس انتقال می‌دهد؛ در نتیجه انرژی موتور از طریق کلاچ به جعبه دنده منتقل و سپس روانه چرخ‌ها می‌شود.در زمان قطع فشار، تماس بین دیسک اصطکاکی و فلایول کاهش می‌یابد و تنها صفحه روی فلایول می‌لغزد. البته لازم به ذکر است که بگوییم انتقال نیرو از صفحه کلاچ به کمک شفت ورودی انجام می‌شود و کاهش فشار از طریق فنر دیافراگمی صورت می‌گیرد. در هنگام تعویض دنده‌ها نیز باید انتقال نیرو از موتور به جعبه دنده متوقف شود و این کار تنها زمانی امکانپذیر است که شخصِ شخیص کلاچ نقش آفرینی کند. به ‌طور کلی اساس کار کلاچ خودرو بر پایه نیروی اصطکاک بین سطوح و انتقال نیرو استوار است و اگر نیروی اصطکاک به‌ اندازه کافی وجود نداشته باشد، این مکانیزم کارایی‌اش را از دست می‌دهد.
دیسک و صفحه کلاچ از چه قطعاتی تشکیل شده‌اند؟
همانطور که تاکنون گفتیم قطعاتی مثل دیسک و صفحه کلاچ بخش مهمی از سیستم انتقال قدرت هستند و کلاچ نیروی چرخشی میل‌لنگ را به گیربکس منتقل می‌کند. اما به یاد داشته باشید که یک دست صدا ندارد! برای همین هم هست که خود سیستم کلاچ از اجزای مختلفی تشکیل شده است که در زیر هر کدام را به اختصار توضیح می‌دهیم:
• فلایویل یا چرخ طیار
این قطعه که یک صفحه دایره‌ای شکل فلزی است در انتهای میل لنگ قرار دارد و وظیفه‌ی اصلی آن انتقال نیروی جنبشی میل‌لنگ به گیربکس و جذب ارتعاشات شدید موتور است .
• صفحه فشار
این قطعه فشار لازم برای تماس صفحه اصطکاک با فلایول را تامین می‌کند و موجب می‌شود تا دیسک بر روی فلایول در هنگام دوران نلغزد.
• صفحه کلاچ
صفحه کلاچ که جزو یکی از اساسی‌ترین قطعات سیستم کلاچ می‌باشد بر روی فلایول قرار دارد و با آن مستقیماً در تماس است
. وظیفه صفحه کلاچ
گفتیم که اصلی ترین کار دیسک و صفحه امکان پذیر کردن تغییر دنده بدون خاموش شدن موتور است. این مورد در خودروهای دنده دستی امری بدیهی است و بدون استفاده از صفحه کلاچ، عملا امکان تغییر دنده وجود ندارد و یا به سختی انجام می شود. در خودرو، نیروی موتور از طریق صفحه ای به نام فلایویل یا flywheel یا چرخ لنگر به جعبه دنده خودرو وارد می شود. در هنگام انتقال این نیرو، به دلیل درگیر بودن دنده های موجود در چرخ دنده، امکان تعویض دنده و به دنبال آن امکان تغییر دور موتور یا همان سرعت خودرو وجود ندارد و اگر بخواهیم این کار را انجام دهیم باید موتور خاموش شود. دیسک و صفحه، یکی از آسان ترین راه ها برای حل این مسئله بدون نیاز به خاموشی موتور است. با فشردن پدال کلاچ توسط راننده، صفحه کلاچ درگیر می شود. در این حالت فاصله ای بین محور داخل جعبه دنده و فلایویل ایجاد می شود. این فاصله باعث می شود که نیروی موتور خودرو به جعبه دنده منتقل نشود و امکان تعویض دنده فراهم شود. پس از قطع فشار از روی پدال مربوط به کلاچ، دیسک و کلاچ از دور خارج می شود و نیروی موتور از طریق محور جعبه دنده، به آن وارد می شود.
صفحه کلاچ در خودروهای دنده اتوماتیک
شاید فکر کنید که دیسک و صفحه صرفا مختص خودروهای دنده دستی است و خودروهای دنده اتوماتیک فاقد دیسک و صفحه هستند اما این چنین نیست. خودروهای دنده اتوماتیک نیز کلاچ دارند و تنها تفاوت آنها با خودروهای دنده دستی، نداشتن پدال کلاچ است و کلاچ در این خودروها به صورت اتوماتیک گرفته می شود. از لحاظ ساختاری نیز، دیسک و کلاچ موجود در خودروهای دنده اتوماتیک با نوع دنده دستی آنها تفاوتی ندارد و هر دو پس از درگیر شدن، مانع انتقال نیرو از موتور به جعبه دنده می شوند
جنس دیسک و صفحه از چیست؟
چیزی که در این موضوع اهمیت دارد این است که این دیسک و صفحه باید از جنسی باشند که به مرور زمان بر اثر اصطکاک تمام شوند. اگر این مورد در نظر گرفته نشود آتش سوزی اتفاق خواهد افتاد. به همین دلیل معمولا دیسک و صفحه از جنس آزبست و آلومینیوم ساخته می‌شود و قطعات داخلی آن از فولاد تشکیل شده است. علاوه بر اصلی‌ترین دلیلی که در بالا برای به کارگیری این مواد ذکر شد، لزوم محکم بودن دیسک را باید بیان کرد که باید در برابر انواع ضربات مقاوم باشد.
ساختار دیسک و صفحه کلاج .
قبل از اینکه وارد بحث کار دیسک و صفحه شویم، بهتر است ابتدا با ساختار کلی دیسک و صفحه کلاچ آشنا شوید. خود صفحه کلاچ انواع مختلفی دارد که هر کدام قطعاتی را اضافه تر و یا متفاوت تر از دیگری دارند. اما به طور کلی دیسک و صفحه کلاچ شامل ۴ بخش صفحه روکش که معمولا حاوی فنر دیافراگم است، صفحه فشار، صفحه متحرک یا فلایویل و یاتاقان یا بلبرینگ آزاد کننده است. صفحه روکش به چرخ دنده متصل می شود و صفحه فشار نیز به وسیله فنر دیافراگم، به صفحه متحرک نیرو وارد می کند. این صفحه نیز بر روی یک شَفت در حال حرکت است.
معایب کوبیدن دیسک و صفحه کلاج
برای جلوگیری از ایجاد اصطکاک بین این دو قطعه، صفحه کلاچ با لنت مخصوصی پوشیده شده‌ است؛ جنس این لنت‌ها در قدیم از نوع آزبست بود، ولی امروزه به دلیل عوارض بسیار زیاد، استفاده از آن‌ها ممنوع و مواد کاغذی و سرامیکی جایگزین آن‌ها شده‌اند. وجود یک صفحه ارتعاشگیر در مرکز این قطعه موجب می‌شود تا ضربات ناشی از انتقال ناگهانی حرکت چرخشی موتور خودرو دفع شود که همین امر از تکان شدید خودرو هنگام تعویض دنده به شدت جلوگیری می‌کند. از طرفی دیگر نیز وجود یک توپی هزار خار باعث می‌شود تا نیروی موتور به خوبی به گیربکس انتقال یابد.
• فنر
این قطعه که خود شامل دو نوع مارپیچی و دیافراگمی می‌شود، وظیفه فشرده کردن دیسک کلاچ بر روی صفحه کلاچ را بر عهده دارد.
• یاتاقان رهاکننده
این قطعه از دو قسمت پوسته و بلبرینگ تشکیل می‌شود و زمانی که شما پدال کلاچ را می‌فشارید بر زبانه‌های فنر دیافراگمی نیرو وارد کرده و به آن فشار می‌آورد .
• بلبرینگ
این قطعه که بر روی غلافی حول شفت ورودی جعبه دنده قرار گرفته است وظیفه فشرده کردن تیغه‌های فنر صفحه کلاچ را بر عهده دارد و جالب است بدانید که جهت حرکت آن در خلاف جهت حرکت صفحه کلاچ است.
• دوشاخه
قطعه هما نطور که از نامش پیداست به صورت یک دوشاخه با لولاست و بر روی بلبرینگ کلاچ قرار دارد و روی آن حرکت می‌کند.
• پدال
پدال کلاچ که در زیر پای راننده قرار دارد از طریق مکانیزم کابلی یا هیدرولیکی با یاتاقان رها کننده در ارتباط است.
و اما چند نوع سیستم کلاچ داریم؟
اگر بخواهیم مقوله دیسک و صفحه کلاچ را باز کنیم باید بگوییم به طور کلی سیستم کلاچ‌ها بسته به نوع کاربرد و محلشان به دو دسته اصطکاکی و غیر اصطکاکی تقسیم می‌شوند که هر دسته می‌تواند ساده و یا مجهز به یک سیستم کنترلی الکترونیکی باشد.
کلاچ‌های غیر اصطکاکی
انواع کلاچ‌های غیر اصطکاکی عبارتند از :
کلاچ بدون لغزش
این نوع کلاچ که معمولا در خودروهای شخصی از آن استفاده می‌شود دو حالت دارد: خلاص و درگیر؛ بنابراین در این حالت هیچ‌گونه لغزش یا سایشی در کلاچ مشاهده نمی‌شود.
کلاچ یک طرفه
این نوع کلاچ همانطور که از نامش پیداست تنها در گردش‌های تک جهته مانند کلاچ بدون لغزش عمل می‌کند درحالی که اگر چرخش در جهات مختلف صورت بگیرد، این نوع کلاچ به خوبی عمل نمی‌کند و هیچ‌گونه انتقال نیرویی صورت نمی‌گیرد.
کلاچ هیدرولیکی
در سیستم کلاچ‌های هیدرولیک نیرو به‌ وسیله سیال منتقل می‌شود؛ بدین شکل که انتقال نیرو از یکی از صفحات به سیال و سپس از سیال به صفحه متحرک مورد نظر صورت می‌گیرد. این نوع کلاچ شامل یک پمپ و توربین با پره‌های داخلی است که رو به‌روی یکدیگر قرار گرفته‌اند و پمپ به وسیله یک صفحه به فلایول متصل است و توربین نیز به شفت ورودی گیربکس. از مزایای کلاچ‌های هیدرولیکی می‌توان به بهبود عملکرد پدال کلاچ و سهولت در رانندگی نیز اشاره کرد .
سیستم کلاچ‌های اصطکاکی
اساس عملکرد این دسته از کلاچ‌ها ضریب اصطکاک نسبتاً بالای دو صفحه عاجدار است که همین موضوع منجر به انتقال نیرو از یکی از صفحات به دیگری می‌شود. انواع سیستم کلاچ‌های اصطکاکی عبارتند از:
کلاچ مخروطی (Cone Clutch)
صفحات موجود در این نوع کلاچ‌ها به شکل مخروط هستند و در هنگامی که کلاچ درگیر می‌شود، نیرو از طریق این دو صفحه مخروطی منتقل می‌شود . کلاچ دیسکی (Plate Clutch)
کلاچ‌های دیسکی که خود به چند دسته تقسیم می‌شوند از صفحات مسطح برای درگیری استفاده و نیروی گشتاور را به صورت گریز از مرکز منتقل می‌کنند. این نوع کلاچ‌ها شامل موارد زیر هستند:
o سیستم کلاچ تک صفحه‌ای (Single Plate Clutch)
در سیستم کلاچ تک صفحه‌ای که جزو یکی از متداول‌ترین انواع کلاچ هست، صفحه اصطکاکی بین فلایول و صفحه فشارنده قرار دارد و پس از فشردن پا بر روی پدال کلاچ نیروی اعمال شده توسط صفحه فشارنده سطوح را به هم میچسباند. این نوع کلاچ نیز خود از دو دسته تقسیم می‌شود :
• کلاچ تک صفح های با فنر لوله‌ای:
در این نوع کلاچ، هنگامی که صفحه کلاچ به وسیله صفحه فشارنده به فلایول می‌چسبد، این کار به کمک فنرهای پیچشی صورت می‌گیرد.
• کلاچ تک صفحه‌ای با فنر ديافراگمی (Diaphragm Spring Clutch):
عملکرد این نوع کلاچ دقیقاً همانند کلاچ تک صفحه‌ای است. منتها با این تفاوت که هنگام فشردن پدال کلاچ، صفحه فشارنده به جای استفاده از فنرهای پیچشی از فنرهای دیافراگمی برای فشردن صفحه اصطکاکی به فلایول استفاده می‌کند. فنرهای دیافراگمی به شکل مخروط هستند که در هنگام فشرده شدن به صورت تخت در می‌آیند.
o کلاچ چند صفحه ای (Multi Plate Clutch)
این مدل کلاچ درست مانند کلاچ‌های تک صفحه‌ای هستند. اما همانطور که از نام آنها پیداست، به جای یک صفحه کلاچ از چندین صفحه استفاده می‌شود و همین امر باعث می‌شود تا این نوع کلاچ نیروی بزرگتری را منتقل کند. در نتیجه کلاچ چند صفحه ای برای خودروهای سنگین و ماشین‌های مسابقه که به انتقال نیروی بیشتری نیاز دارند، مناسب‌تر است.
o کلاچ نیمه گریز از مرکز (Semi-Centrifugal Clutch)
در کلاچ‌های نیمه گریز از مرکز بسته به میزان سرعت خودرو از اجزای مختلفی برای انتقال نیرو استفاده می‌کنند به‌گونه‌ای که در سرعت‌های معمولی از فنرها و در سرعت‌های بالاتر از نیروی گریز از مرکز استفاده می‌شود .
o کلاچ گریز از مرکز (Centrifugal Clutch)
این نوع کلاچ درست برخلاف دسته قبلی تنها از نیروی گریز از مرکز برای اعمال فشار بر روی صفحات و درگیر کردن کلاچ استفاده می‌کند. امروزه، این نوع کلاچ به طور گسترده در خودروهای کنونی استفاده می‌شود.
تفاوت دیسک و صفحه ۴ فنره و ۶ فنره چیست؟
دیسک و صفحه کلاچ معمولی (پری دمپر) دارای ۴ فنر است. مرکز ثقل این مدل ثابت بوده و لرزش کمتری نسبت به مدل های دیگر دارد. ضمن این که شتاب این مدل نیز بیشتر از سایر مدل‌های دیسک و کلاچ می‌باشد. اما دیسک و کلاچ های ۶ فنره داره مرکز ثقل متحرکت بوده و به طرفین (بالا، پایین، چپ و راست) حرکت می‌کند. علت این امر حرکت بدون لرزش و آرام خودرو می‌باشد.
پری دمپر چیست و چه کاربردی در صفحه کلاچ خودرو دارد؟
کلمه پری دمپر در لغت به معنای دفع کننده لرزش است. این در حالی است که در بازار به دیسک و صفحه معمولی با ۴ فنر دوبل پری دمپر می‌گویند. علت این امر ثابت بودن مرکز ثقل دفع کننده دیسک های معمولی و لرزش کمتر آن‌ها می‌باشد.
پری دمپر به معنی دفع‌کننده لرزش است و همانطور که از معنی آن پیداست کمپانی‌های بزرگ دیسک و صفحه کلاچ، به منظور کاهش لرزش‌های هرز گیربکس و نهایتاً صفحه کلاچ از این تکنولوژی استفاده می‌نمایند. در واقع تفاوت دیسک و صفحه معمولی و پری دمپر در فنرهای دوبل آنهاست و این مدل جدید به علت اینکه از ۴ فنردوبل بهره‌مند هستند شتاب بالاتری دارند.
زمان مناسب برای بررسی تست سلامت دیسک و صفحه کلاچ
خب، در پاسخ به این سوال باید عرض کنیم همه چیز به شما و نحوه استفاده شما از خودرو برمی‌گردد. عوامل زیادی در طول عمر دیسک و صفحه کلاچ موثر است. به طور مثال قرار نگرفتن در ترافیک، رانندگی نکردن در مسیرهای سخت، پرهیز از رانندگی هیجانی و… همگی از عواملی هستند که می‌توانند بر دوام دیسک و صفحه کلاچ تاثیر بگذارند. اما به طور کلی باید گفت بهتر است با گذشت یک سال‌و‌نیم برای بررسی صفحه کلاچ خودرو خود اقدام کنید تا مشکلی به وجود نیاید.
چگونه می‌توان عمر دیسک و صفحه کلاچ را افزایش داد؟
همانطور که اشاره کردیم عوامل مختلفی در این مورد دخیل هستند که به ما کمک می‌کنند با رعایت آن‌ها بتوانیم دوام دیسک را بالا ببریم و دیرتر برای تعویض و یا تعمیر آن هزینه کنیم. بدون معطلی برویم سراغ این عوامل:
۱. بی مورد از کلاچ استفاده نکنید!
کلاچ سواری ممنوع !! عموما اکثر رانندگان مبتدی، در ابتدای رانندگی شان، پای خود را بیش از حد بر روی کلاچ نگه می دارند و حتی در سرعت نیز پای خود را به صورت آهسته روی کلاچ گذاشته تا در مواقع ضروری آن را بفشارند. درواقع همین موضوع موجب درگیری صفحه کلاچ شده و در طولانی مدت شما را مجبور به تعویض صفحه کلاچ می کند. پس از تعویض دنده، پای خود را از روی پدال بردارید و هیچ وقت حین رانندگی،پای خود را روی کلاچ نگذارید. تماس اندک پای شما با پدال کلاچ، موجب کاهش عمر صفحه کلاچ می شود. عادت اشتباه دنده عوض کردند یکی از عادت های که باید کنارش بزاریم اعتیاد به عوض کردن دنده بی مورد است، افزایش یا کاهش دنده نیاز به گرفتن پدال کلاچ داره و باید یادمون باشه با هر بار گرفتن پدال کلاچ از عمر این قطعه کاسته می شود ۲. دنده را صحیح جا بزنید
اگرچه تعویض دنده بدون فشردن کلاچ کار بعیدی است، اما انسان است و هزار عیب و ایراد! بنابراین توصیه می‌کنیم این مورد را از قلم نیندازید و سعی کنید با چنین اشتباهی عمر دیسک و صفحه کلاچ را کاهش ندهید. بسیاری از موارد هم زود رها کردن کلاچ باعث می‌شود دنده به خوبی جا نخورد و همین موضوع بر دوام و فرسودگی آن تاثیرگذار است.
۳. دنده غلط ممنوع!
اینکه بدانید در مواقع خاص مثل سربالایی‌ها از کدام دنده باید استفاده کنید خیلی می‌تواند به افزایش عمر کلاچ کمک کند. به کار بردن دنده‌هایی غیر از یک و دو در شرایط سخت رانندگی به جز خرابی دیسک و صفحه کلاچ، نتیجه دیگری نخواهد داشت.
۴. از حمل بار سنگین پرهیز کنید
یکی دیگر از عوامل مهم و تاثیرگذار در طول عمر دیسک و صفحه کلاچ حمل بار سنگین با خودرو است. به خصوص در جاده‌های سربالایی و با شیب تند که فشار زیادی بر ماشین وارد خواهد کرد. توصیه می‌کنیم اگر در چنین وضعیتی قرار گرفتید دنده را به آرامی تعویض کنید و از رانندگی هیجانی بپرهیزید. تا فراموش نکردیم بهتر است بکسل کردن خودرو را هم یادآوری کنیم که تا چه میزان می‌تواند باعث فرسودگی و استهلاک دیسک و صفحه کلاچ شود. در این وضعیت بهتر است با سرعت بسیار کم حرکت کنید و از راننده خودرو بکسل شده بخواهید از ترمز زدن بیجا خودداری نماید.
متاسفانه بعضی از افراد ماشین سواری را با ماشین های اتوبوس رانی اشتباه گرفته و اقدام به سوار کردن سرنشین بیش از ظرفیت خودرو می کنند که خودرو برای شروع حرکت می بایست توان بالاتری نسبت به قبل بگذارد و همین موضوع باعث آسیب دیدن به صفحه کلاچ می شود. یادمون باشه هرماشین با توان خاصی طراحی شده مثل انواع ماشین های باربری وانت خودرو کامیون
۵. در سربالایی توقف نکنید
بسیار از رانندگان زمانی که در سربالایی یا ترافیک قرار می‌گیرند، برای پیشگیری از حرکت کردن خودرو به سمت عقب، با کلاچ بازی می‌کنند و آن را به میزان کم فشار می‌دهند. در حالیکه این کار به مرور باعث آسیب زدن به صفحه کلاچ می‌گردد و توصیه می‌کنیم به جای استفاده از این روش به ترمز دستی خودرو روی بیاورید واز آن استفاده کنید.
۶. مواظب ترافیک باشید!
خیلی واضح است که گیر کردن در ترافیک‌های سنگین تا چه میزان می‌تواند برای کارکرد کلاچ مخرب باشد. دلیل آن هم این است که در ترافیک برای پیشگیری از تصادف مجبور هستید کلاچ را زیاد نگه دارید و همین برای کاهش عمر دیسک و صفحه کلاچ کافیست!
با دنده مرده حرکت نکنید .
اگر در سربالایی‌ها مشغول به رانندگی هستید، باید حواستان به استفاده از دنده مناسب باشد. دنده یک و دو برای چنین شرایطی مناسب است. در غیر این صورت، به خودرو فشار زیادی می‌آید و یکی از نتایج نامطلوب ماجرا هم چیزی نیست جز تخریب صفحه کلاچ.
قاتل صفحه کلاچ
خلاص نکردن ماشین پشت چراغ قرمز
یکی از شایع ترین اشتباهاتی که خیلی از راننده ها به دلیل عجله ای که دارند انجام می دهند این هست که پشت چراغ قرمز از خلاص کردن ماشین خوداری میکنند و این منجر به درگیری گلاچ و در نهایت خرابی این قطعه میشه.
10 نشانه خرابی صفحه کلاچ
در بخش قبلی در مورد عواملی که منجر به خرابی صفحه کلاچ میشه با شما صحبت کردم حالا قرار درباره نشانه های خرابی دیسک صفحه میشه برای شما بگم تا از خسارات بیشتر جلوگیری کنید
1- سفت شدن صفحه کلاچ
اولین نشانه تمام شدن صفحه کلاچ سفت شدن پدال کلاچ هست یادمون باشه بعضی از ماشین ها پدال سفتی دارند که نباید به عنوان خرابی دیسک صفحه در نظر گرفته شود
2- عدم شتاب گذشته
ماشین دیگه مثل قبل شتاب نمی گیره و تو سربالایی کم میاره و باید معکوس بگیریم تا ماشین از حرکت نیفته
3- افزایش مصرف سوخت
اگر مصرف سوخت شما نسبت به قبل بیشتر شده و مسافت کمتری را طی میکنید میتونه یکی دیگه از نشانه های تمام شدن صفحه کلاچ باشه
4- لرزش خودرو در هنگام حرکت
اگر در هنگام شروع حرکت ماشین میلرزه و ما باید برای جلوگیری از لرزش گاز بیشتری به ماشین بدیم یعنی وقت تعویض صفحه کلاچ رسیده.
5- بد جا رفتن دنده 1 یا دنده عقب
وقتی دیسک صفحه خودرو داره تمام میشه دنده عقب و دنده یک به سختی عوض می شوند و مجبور هستیم بیشتر پامون رو روی کلاچ فشار بدیم تا دنده ها جا بروند
6- پله پله شدن کلاچ به دلیل خشکی و خرابی سیم کلاچ
7- عقب پرت شدن سریع پا هنگام رها کردن کلاچ
8- صدا دادن دنده ها هنگام جا زدن
9- ارتعاشات دنده
10 - تشخیص مکانیک ماهر
به عبارتی ساده تر ده مورد بالا را میتوانبه مطالب زیر خلاصه کرد .
اگر خودرو شما گاز می‌خورد ولی سرعت آن بالا نمی‌رود، باید به بررسی دیسک و صفحه کلاچ بپردازید.
اگر پدال کلاچ ماشین شما سفت شده باشد، باید برای تعویض صفحه کلاچ اقدام کنید.
اگر هنگام آزاد کردن پدال کلاچ، پای شما به عقب رانده می‎‌شوند احتمالا مجبور هستید که صفحه کلاچ را تعمیر کنید.
اگر دنده خودرو شما به خوبی جا نمی‌خورد و تعویض دنده دشوار است، باید به سلامت صفحه کلاچ ماشین شک کنید.
اگر در لحظه راه افتادن خودرو و قرار داشتن در دنده یک، با آزاد کردن کلاچ اتاق ماشین بلرزد یعنی مشکل از دیسک و صفحه کلاچ است و باید به آن رسیدگی کنید.
علائم تمام شدن دیسک و صفحه کلاچ چیست؟
منظور از تمام شدن دیسک و صفحه کلاچ بروز مشکل و ایراد در آن است به طوری که دیگر کارایی گذشته خود را ندارد. گاهی نیز خرابی این قطعه مربوط به سوختن صفحه کلاچ می‌شود.
دیسک و صفحه کلاچ ماشین به طور دائم در معرض فشار و سایش قرار دارند. این سایش‌ها در طول زمان موجب کاهش ضخامت دیسک و در نهایت تمام شدن آن می‌شود. این امر مانع از انتقال صحیح قدرت موتور شده و شتاب گیری ماشین را با مشکل مواجه می‌کند. رانندگی با ماشینی که صفحه کلاچ آن تمام شده و یا سوخته است، منجر به ساییدگی بیشتر صفحات و تماس آن‌ها با فلایول می‌گردد. در نتیجه در کنار کاهش قدرت، آسیب جدی به دیگر اجزای موتور هم وارد می‌کند. به همین منظور بهتر است با علائم بروز این مشکل آشنا شوید تا در زمان مناسب برای تعمیر دیسک و صفحه کلاچ خودرو اقدام کنید.
برخی از مهم ترین علائم خرابی دیسک و صفحه کلاچ عبارتند از:
گاز هرز خوردن خودرو
عدم کشش در سربالایی ها
تلق تلق خوردن کلاچ در هنگام گرفتن پدال آن
لیز خوردن کلاچ
شنیدن صدای جیر جیر هنگام استفاده از کلاچ
وجود ایراد در حین تعویض دنده
تاب برداشتن صفحه کلاچ
معایب کوبیدن دیسک و صفحه کلاچ
اگر دیسک کلاچ هنگام حرکت ماشین به لرزش درنیاید، منجر به کوبیده شدن لنت کلاچ می‌شود. منظور از کوبیده شدن لنت ها حالتی است که احساس کوبش در بخش سیستم کلاچ دریافت می‌کنید. این کوبیده شدن می‌تواند معایب مختلفی برای خودرو به همراه داشته باشد که عبارتند از:
کیفیت پایین و جنس نامرغوب لنت های موجود در بازار
فرسودگی و کاهش دوام طول عمر دیسک و صفحه کلاچ
ایجاد لرزش دیسک به علت استهلاک
آسیب رساندن جدی به گیربکس خودرو به علت از بین رفتن خورشیدی
به کارگیری پرچ‌های بی‌کیفیت برای کوبیدن لنت ها و باز شدن آن‌ها
نکات مهم و کاربردی که هنگام خرید دیسک و صفحه
قیمت: اولین و مهمترین موضوع، قیمت و میزان مبلغی است که برای خرید دیسک و صفحه کلاچ در نظر می‌گیرید. قطعا با دانستن مبلغ حدودی برای این امر مسیر شما به منظور انتخاب بسیار هموارتر خواهد شد.
نرمی کلاچ: اگر برای شما مهم است که کلاچ خودرو شما نرم باشد حتماً قبل از خرید این موضوع را به فروشنده اطلاع دهید. توصیه ما به شما این است که از دیسک و صفحه پری دمپر که بالاتر در مورد آن صحبت کردیم استفاده کنید.
برند صفحه کلاچ: بسیار واضح است که اگر در این مرحله برای خرید یک برند مرغوب و کیفیت بالا هرینه نکنید بزودی ناچار به پرداخت هزینه بیشتری خواهید بود. بنابراین بهتر است کیفیت را فدای قیمت نکرده و هوشمندانه‌تر به این موضوع نگاه کنید.
فنر مارپیچ: بهتر است حالا که مجبور به صرف چنین هزینه ای شده‌اید با خرید یک مدل از فنرهای قوی و باکیفیت، اساسی‌تر به تعمیر خودرو بپردازید. دلیل آن هم این است که فنرهای بی کیفیت متاسفانه سریع بریده شده و کارایی ندارند.
بلبرینگ کلاچ: بهتر است قبل از اینکه مجبور شوید برای تعویض این قطعه هزینه تعویض دیسک و صفحه کلاچ را بپردازید به کیفیت این قطعه توجه لازم را داشته باشید. در بسیاری از برندها متاسفانه بلبرینگ کیفیت بالایی نداشته و بهتر است به صورت جداگانه آن را خریداری نمایید.
نوع بسته بندی: با وجود انبوه مارک‌ها و برندهای تقلبی این مورد خیلی مهم است که به نحوه بسته‌بندی و اصل بودن کالا توجه کنیم. لیبل‌های و توجه به پلمپ بودن بسته می‌تواند ما را در این زمینه راهنمایی کند.
مشورت با مکانیک: قطعا شخصی که روزانه با صدها نوع از این قطعات سر و کله میزند خیلی بهتر از ما می‌تواند قطعه اصلی و تقلبی را تشخیص دهد. پس حتما قبل از خرید با یک مکانیک مطمئن مشورت کنید.
چند نکته کاربردی هنگام تعویض .
۱. کلاچ و ترمز گرفتن مداوم در مسیرهای شهری باعث می‌شود که نیاز به تعویض صفحه کلاچ خودروها بالا و بالاتر برود. شاید برای خودروی برون شهری عمر این قطعه بیشتر باشد. چون درگیر ترافیک‌ نیستند و نیاز نیست که مدام به سیستم کلاچ فشار وارد کنند. اما رانندگانی که در شهرهای شلوغ و پرترافیک تردد می‌کنند مدام نیاز به بررسی وضعیت صفحه کلاچ و احتمالا تعویضش دارند. هر چند که قانون خاصی وجود ندارد و نیاز به تعویض صفحه کلاچ به عوامل متعددی وابسته است، اما به‌طور متوسط، ماشین‌های معمولی ایرانی در حوالی 50 هزار کیلومتر نیاز به تعویض صفحه کلاچ پیدا می‌کنند.
۲. به هیچ وجه شخصا اقدام به تعویض دیسک و صفحه خودرو خود نکنید حتی توصیه ما به شما این است این کار را به مکانیک‌های کم‌تجربه هم واگذار نکنید. از آنجاییکه دیسک و صفحه کلاچ قطعه مهم و حساسی است هنگام تعویض نکات زیادی مثل تنظیم سیم کلاچ، کاسه نمد و.. را باید در نظر گرفت. به هین دلیل بهتر است کار را به افراد خبره بسپارید. از طرفی باز کردن دیسک کار آسانی نیست و نیازمند حضور حداقل دو نفر است تا بتوانند گلدانی دیسک و صفحه را به کمک شفت اهرمی باز و بسته نمایند.
۳. از کوبیدن لنت یا خرید دیسک های استوک خوداری کنیم. مکانیک‌های ماهر به شما پیشنهاد می‌کنند که با سرآمدن عمر صفحه کلاچ اقدام به تعویض آن کنید. چراکه اقداماتی مانند تعویض لنت روی دیسک راه‌کاری موقتی است. که نهایتا هم مشکلتان را حل نخواهد کرد و هزینه‌ای اضافی برایتان به بار می‌آورد. پس بهتر است از همان ابتدا کار اصولی را انجام بدهید و تصمیم درستی بگیرید. تا هزینه خودروی خود را بیهوده با روش‌های اشتباه زیاد و زیادتر نکنید.
4. همیشه برای ماشین هزینه ای را کنار بگذاریم تا هر موقع نیاز به تعمیر بود سریعا انجام دهیم تا خسارات مالی بیشتر به دلیل تاخیر انداختن تعمیرات برجا نگذاریم
نکته پایانی:
چه وسیله نقلیه ای دیگری از دیسک و صفحه کلاج استفاده میکنند .
شاید به عنوان آخرین نکته‌ای که در این مقاله مطرح می‌شود جالب باشد که بدانید تنها خودروها نیستند که از این قطعه بهره‌مند می‌باشند. حتی هواپیماها هم دیسک و صفحه کلاچ دارند! حقیقت این است که هواپیماها و جت‌های جنگنده نیز برای حرکت بر روی باند ابتدا از چرخ‌های خود کمک می‌گیرند و مسیر آسفالتی را طی می‌کنند. به این ترتیب برای حرکت نیاز به نیرو دارند و این نیرو به واسطه گیربکس و دیسک و صفحه کلاچ تامین می‌گردد.

شرکت سهامی عام ایرکا پارت صنعت(کاربراتور ایران پیشین)شرکت ایرکا پارت صنعت (کابراتورایران پیشین) بعنوان بازوی تولیدی گروه ایرکا، در سال ۱۳۶۰ تأسیس شده و محصولات کاربراتور، واترپمپ، اویل پمپ، اویل ماژول، دریچه ی هوا، مانیفولد هوا و سایر قطعات موتوری را برای صنعت خودروی ایران تولید می نماید. این شرکت یکی از قدیمی ترین قطعه سازان ایران می باشد.شرکت سهامی خاص ایرکا پارت پویا(مهر اسپند پویای پیشین)محصولات ایرکا پارت صنعتگروه شرکت های ایرکا، محصولات متعددی را به مشتریان خود شامل خودرو سازان و بازار یدکی ارائه می کند. محصولات ارائه شده به خودرو سازان توسط شرکت ایرکا پارت صنعت با استفاده از ماشین آلات و تجهیزات مدرن و بسیار دقیق و با دانش فنی دریافت شده از شرکت های معتبری مانند پیربورگ فرانسه (برای دریچه های هوا، واتر پمپ و اویل پمپ L90) و سامسونگ کلایمت کنترل کره ی جنوبی (برای اویل ماژول) تولید می شوند. توزیع این دسته محصولات در بازار یدکی توسط شرکت ایرکا پارت پویا انجام می شود.سایر محصولات ارائه شده به بازار یدکی توسط شرکت ایرکا پارت پویا، همگی ساخت سازندگان بسیار معتبر هستند. شرکت سهامی خاص ایرکا پارت پویا (مهر اسپند پویا ی پیشین) بعنوان بازوی بازرگانی گروه ایرکا، در سال ۱۳۸۵ با ماموریت توسعه ی فعالیتهای بازرگانی گروه تاسیس شد. این شرکت با بهره گیری از نیروهای کارامد، آموزش دیده، پرانگیزه و خلاق بهمراه مهارتها و تجربیات مدیریت در امور بازرگانی، توانسته است سهم خود را در بازار قطعات یدکی خودروهای شرکتهای ایران خودرو، سایپا و رنوپارس افزایش دهد. شرکت برای توسعه ی شبکه ی توزیع خود، در سال ۱۳۸۸ فروشگاه و نمایشگاه مرکزی خود را در خیابان اکباتان تهران افتتاح نمود.ایرکا پارت پویا دارای گواهینامه و تاییدیه های کیفیت ISO 9001, ISO 10002 وISO 10004 از موسسه IMQایتالیا می باشد .